Veel kerktorens in ons land zijn getooid met een drievoudige spits: een haan, een kruis en een bol. De symboliek hiervan laat zich raden: op aarde staat het kruis opgericht, waarvan de haan in alle windstreken de werkelijke betekenis uitroept.
Aan het winkelende publiek en de bewoners van het rusthuis. Aan de voorbijsnellende motorrijder en de eerste toeristen die zich op het terras wagen.
Minder eenduidig is, waarom juist voor de haan de rol van 'heraut van het leven' is weggelegd. Associëren wij de haan niet eerder met de lijdensgeschiedenis? Bij de verloochening van Petrus kraait een haan. Desondanks is Petrus haantje de voorste gebleven en is boven menig calvinistisch godshuis misschien wel een rooms vleugje blijven hangen.
Laten we nog even teruggaan naar het evangelie. Daarin is de joodse dagindeling van belang. Jezus' opstanding had plaats zeer vroeg in de morgen, 'bij het hanengekraai'. 'Tegen het aanbreken van de eerste dag der week' gaan de vrouwen op weg naar het graf, waar zij de Levende vergeefs onder de doden zoeken. Het lied van Prudentius zingt:
Ja, dit is onze zekerheid, dat Christus deze stille tijd
bij 't luide kraaien van de haan uit 't rijk des doods is opgestaan.
Het verband tussen de opstanding en het hanengekraai wordt hier helder gelegd:
'De haan kraait dat de dag begint, het licht het duister overwint'/ 'Ons die het diepe duister dekt … ons wekt hij op om op te staan: Ontwaak, ontwaak, de dag breekt aan!'
In de latere iconografische ontwikkeling symboliseert de haan ook Christus zelf, in wie de nieuwe dag van Gods rijk is aangebroken.
Bij de opstanding gaat Hijzelf als de dageraad op over de wereld als 'Zonne der gerechtigheid'. Hij is het licht der wereld. De haan daarboven roept, al dan niet verguld, in alle windstreken Gods genade uit over al wat leeft en spoort ons aan nu ook te wandelen in het licht.
Pasen is het feest van de gemeente en het feest van de wereld, die voorgoed gekend wordt in de liefde van God als haar dragende grond.
Wie wil geen paasganger zijn?
Teunard van der Linden